OnderwijskwaliteitLeren met AI
Meer grip op examenkwaliteit, minder werkdruk. Terugblik op Den Bosch

Meer grip op examenkwaliteit en tegelijk minder werkdruk. Kan dat? Jazeker. En AI kan daarbij een handje helpen.
Op donderdag 5 november waren we met NextLevel MBO in Den Bosch voor de training Efficiënter effectief werken in de examencommissie, met én zonder AI. Na een eveneens volgeboekte editie in Zwolle was het opnieuw een dag vol uitwisseling, kritische vragen en herkenbare dilemma's.
Slimmer borgen in plaats van méér doen
Hoe zorg je als examencommissie dat je écht zicht en grip hebt op de kwaliteit van examinering, zonder te verzanden in steeds meer controles, documenten en administratie? Dat was de rode draad van de dag.
In de ochtend gingen Ilse Hofman en Joke Lammers met de deelnemers aan de slag met risicogericht toezicht, effectieve dataverzameling en onderbouwde keuzes over taakopvatting en taakverdeling. Waar kun je standaardiseren, vereenvoudigen of misschien zelfs stoppen met dingen die weinig toevoegen?
Van nadenken naar zelf ervaren
In de middag nam ik het stokje over. Niet alleen praten over wat AI kan, maar zelf aan de knoppen draaien. De deelnemers werkten met AI Companions die speciaal voor de examencommissie zijn ingericht, bijvoorbeeld voor het analyseren van examenresultaten, het voorbereiden van monitoringsgesprekken en het opvolgen van verbetermaatregelen.
We oefenden met de fictieve dataset van ROC Voorbeeldstad, zodat iedereen veilig kon experimenteren zonder echte studentgegevens. Mooi om te zien hoe snel de eerste aha-momenten kwamen, en hoe kritisch de groep keek naar wat AI teruggaf.

De commissie houdt het oordeel
AI kan veel voorwerk doen, zoals analyseren, samenvatten en een eerste concept maken. Het oordeel en de verantwoordelijkheid blijven bij de examencommissie. Met het HEAR-model begin je bij je eigen bedoeling, kijk je kritisch naar wat AI aanreikt en neem jij het besluit. Zeker in een tijd van AI is dat de kern van professioneel werken.
Bevestigen wat al goed gaat
Wat mij het meest raakte, waren de reacties achteraf. Deelnemers gingen niet alleen naar huis met nieuwe inzichten en concrete ideeën voor hun eigen commissie. Ze zagen ook bevestigd wat ze al goed doen.
Professionaliseren betekent óók herkennen en versterken wat werkt. Dat vind ik een mooie gedachte om mee af te sluiten.
Dank aan alle deelnemers voor jullie actieve inbreng, openheid en enthousiasme. En dank aan Ilse en Joke voor twee prachtige trainingsdagen samen. Op het Congres voor Examencommissies mbo op 11 maart 2027 gaan we verder. Ik kijk ernaar uit!
Ook zo'n training voor jouw team?
Onderwijs Orakel verzorgt praktische AI-trainingen voor scholen, opleidingen en examencommissies. Kleinschalig, interactief en gericht op doen. Neem gerust contact op.


